مُحَرَّمُ الحَرام یا مُحَرَّم اولین ماهِ سال، در تقویم هجری قمری است. این ماه را از آن جهت محرم ناميدند كه در آن جنگ و غارت حرام بود.^[۱]

پس از شهادت امام حسین (ع) در محرم سال ۶۱ هجری قمری، این ماه برای شیعیان به ماه عزا تبدیل شده است.امامان معصوم(ع) و شیعیان آنها به برگزاری مراسمعزاداری در این ماه همت میورزیدهاند. درحدیثی از امام رضا(ع) آمده است:

«چون ماه محرم فرا میرسید، کسی پدرم را خندان نمیديد و اندوه و حزن پيوسته بر او غالب میشد تا روز عاشورا. آن روز، روز مصيبت و حزن و گريه او بود و میگفت: امروز روزی است که حسين (عليه السّلام) شهيد شده است.»^[۲]

میرزا جواد ملکی تبریزی در کتاب المراقبات در ذیل مراقبات و اعمال ماه محرم مینویسد:

«برای دوستداران خاندان پیامبر(ص) شایسته است که در دهه اول این ماه در قلب و ظاهرشان آثار حزن و اندوه هویدا باشد و بعضی از لذتهایحلال را به ویژه در نهم، دهم و یازدهم این ماه ترک کنند، به مانند کسی که داغدار عزیزانش است؛ و در دهه اول این ماه هر روز امامشان را با زیارت عاشورا یاد کنند.»^[۳]